Pod bombami zginęli między innymi prezydent miasta oraz poeta. Rocznica największej wrześniowej tragedii w Lublinie [zdjęcia]

Bomby sieją zniszczenie

Pierwsze bombardowanie Lublina podczas wojny miało miejsce 2 września i skupiło się na Lubelskiej Wytwórni Samolotów. Dnia 9 września Luftwaffe wróciło nad Lublin i to w znacznie większej skali. Niemcy uzyskali wcześniej informacje o atrakcyjnych celach od dywersantów i agentów niemieckiego wywiadu. Poważnie ucierpiał na przykład ratusz, katedra oraz inne budynki w ścisłym centrum miasta. W koszarach przy alei Kraśnickiej zginęło wielu żołnierzy, w tym ranni ze szpitala wojskowego. W sumie tego dnia zginęło w Lublinie około 400 – 500 osób, w tym wybitny poeta Józef Czechowicz oraz Leon Raszeja, prezydent Torunia, który schronił się w Lublinie uciekając z zajętego już przez wroga Torunia. Symbolem tego tragicznego dnia stał się Jan Gilas, Ten bohaterski pracownik ratusza sam wyniósł z budynku bombę – niewypał, ratując tym samym wielu ludzi. Zmarł chwilę później, zapewne na zawał serca.

Wystawa w sercu miasta

W tym roku tradycyjnie upamiętniono wielkie bombardowanie Lublina w trzech miejscach, z czego dwie symbolizują bezpośrednio zniszczenia z 9 września, a trzecie miejsce spoczynku ofiar. Na Placu Litewskim o godzinie 10.00 odsłonięto wystawę Instytutu Pamięci Narodowej pod tytułem To niebo, to miasto rodzinne. Józef Czechowicz i Lublin". Głos zabrał prezes lubelskiego IPN Robert Derewenda,  który powiedział:

- Niemcom chodziło o to , żeby nie tylko walczyć z wojskiem polskim które broniło się dzielnie, ale także aby przede wszystkim przełamać pomoc ludności cywilnej i aby złamać moralne narodu polskiego.

Dodał także, że do dzisiaj możemy znaleźć skutki tego bombardowania, chociażby na Placu Litewskim, gdzie z powierzchni ziemi zniknęła okazała kamienica, w której zginął Józef Czechowicz.

Miejsca szczególne  

Po odsłonięciu wystawy uczestnicy przenieśli się na sąsiedni skwer imienia wybitnego poety, gdzie pod jego pomnikiem złożono kwiaty, a młodzież ze szkoły imienia Czechowicza odczytała fragment jego poezji. Ostatnim punktem uroczystości było natomiast złożenie kwiatów pod tablicą na budynku ratusza, upamiętniającej 16 pracowników magistratu, którzy zginęli pozostając do końca na stanowiskach pracy, w tym wspomnianego wcześniej Jana Gilasa. Ostatnim punktem obchodów był cmentarz przy Unickiej, gdzie złożono kwiaty na grobach ofiar bombardowania, które to pochowano na wspólnej kwaterze tego cmentarza. Uroczystości zorganizowali wspólnie: Urząd Miasta w Lublinie, Urząd Wojewódzki oraz lubelski oddział Instytutu Pamięci Narodowej.