To była jedyna taka wizyta w historii. Głowa światowego Kościoła w Lublinie [zdjęcia]

W kolejnej części cyklu „Nieznane historie Lublina”  Kamil Dąbski przypomina jedną z najważniejszych wizyt w dziejach stolicy Lubelszczyzny. Jak przebiegała i co pozostało po pielgrzymce Ojca Świętego do Lublina?

Od lat bliski papieżowi

Wizyta Ojca Świętego w Lublinie w roku 1987 nie była jedyną w mieście nad Bystrzycą, chociaż jedyną, jaką odbył jako papież. Wcześniej Karol Wojtyła wiele razy bywał w Lublinie i był z nim mocno związany.

W roku 1953 ksiądz Wojtyła poznał w Krakowie profesora KUL Stefana Świeżewskiego, który zachęcał go do związania się z jego uczelnią. Zamknięcie przez komunistów Wydziału Teologicznego w Krakowie ostatecznie przekonało Wojtyłę do podjęcia decyzji o wyjeździe do Lublina. Od 1954 roku przyszły papież prowadził zajęcia z zakresu etyki na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, a w roku 1956 został mianowany kierownikiem Zakładu i Katedry Etyki. Jako pracownik naukowy i dydaktyczny KUL-u Wojtyła nie mieszkał co prawda na stałe w Lublinie, ale regularnie się w nim pojawiał.

Od lat 60-tych mocno rozwijała się kościelna droga Ojca Świętego, czego zwieńczeniem była nominacja kardynalska w 1967 roku. Z tego powodu coraz rzadziej pojawiał się na wykładach w Lublinie, jednak aż do wyboru na papieża w 1978 roku bywał na KUL-u, aby brać udział w konferencjach czy też wręczeniach nagród naukowych.

Uroczysta wizyta w starych progach

Kiedy Karol Wojtyła został głową Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan, stając się Janem Pawłem II, zawsze pamiętał o swojej ojczyźnie. Lublin znalazł się na jego trasie już podczas trzeciej z ośmiu papieskich pielgrzymek do Polski (zobacz zdjęcia w galerii).

Wizyta w mieście nad Bystrzycą miała charakter nie tylko spotkania z wiernymi, ale także odwiedzenia miejsc, które Karol Wojtyła znał dobrze jako wykładowca KUL. Papież przybył do Lublina 9 czerwca 1987 roku i na początek pojechał na teren niemieckiego obozu koncentracyjnego na Majdanku. Modlił się przed Mauzoleum zawierającym szczątki pomordowanych i wezwał do modlitwy oraz pamięci za tych którzy zginęli, ale także za tych którzy przeżyli piekło tego miejsca.

Później udał się do lubelskiej archikatedry. W tej świątyni bywał wiele razy pracując na KUL-u, a dodatkowo była ona związana z jego przyjacielem i mentorem Stefanem Wyszyńskim, który pełnił wcześniej rolę biskupa lubelskiego. Papież odbył modlitwę przed cudownym obrazem Matki Boskiej, przed którym wiele razy modlił się w przeszłości.

Następny punkt wizyty obejmował szczególnie bliskie Ojcu Świętemu miejsce, czyli Katolicki Uniwersytet Lubelski (zobacz zdjęcia w galerii). Spotkał się tutaj z naukowcami przybyłymi z całego świata, a na dziedzińcu ze studentami. Papież wygłosił w murach swojej dawnej uczelni przemówienie, w którego treści podkreślił, że uniwersytet z natury swej służy przyszłości człowieka i narodu, a jego zadaniem jest stale wywoływać sprawę tej przyszłości w świadomości społecznej.    

Przemówienie przed milionowym tłumem

Ostatni punkt wizyty Jana Pawła II w Lublinie obejmował uroczystą mszę świętą odprawioną przed tysiącami wiernych. Zgodnie ze swoją tradycją papież spotkał się z rodakami na rozległym terenie otwartym, umożliwiającym przybycie wielotysięcznym tłumom. Obyło się to na terenie dzielnicy Czuby, w miejscu gdzie wówczas powstawała Parafia pw. Świętej Rodziny (zobacz zdjęcia w galerii).

Władze komunistyczne próbowały zastraszać i zniechęcać ludzi do udziału w mszy z papieżem. Działania SB i milicji obejmowały na przykład kontrole dokumentów, odbieranie transparentów czy utrudnianie dojścia pielgrzymów do trasy przejazdu papieża. Aresztowano również jedenaście osób związanych z opozycją, które fałszywie oskarżono o przygotowywanie ataku terrorystycznego w czasie wizyty Ojca Świętego.

Mimo tych działań na spotkanie z papieżem-Polakiem przybyło około miliona osób. Było to największe zgromadzenie w historii Lublina. Oprócz odprawienia mszy Jan Paweł II dokonał święceń kapłańskich, a także wygłosił przemówienie do wiernych. Podkreślił w nim, że cieszy się z wizyty w mieście, z którym pozostawał związany przez szereg lat pracy na katolickim uniwersytecie. Wyraził również radość z tego, że Lublin żyje, że rozwija się i powstają w nim nowe dzielnice oraz nowe kościoły (zobacz zdjęcia w galerii).

Po opuszczeniu Lublina papież skierował się do Tarnowa, a jego III pielgrzymka do Polski zakończyła się 13 czerwca w Warszawie.

Głęboko w pamięci mieszkańców

Ojciec Święty spędził w Lublinie niecały jeden dzień, jednak wizyta ta stała się jednym z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii miasta. Sam fakt, że było to największe zgromadzenie ludzi w dziejach Lublina zasługuje na szczególne miejsce w kronie dziejów Lublina (zobacz zdjęcia w galerii).

Do dzisiaj mieszkańcy wspominają to wydarzenie, jako coś wyjątkowego w czasach szarego PRL-u. W miejscu papieskiej wizyty powstał monumentalny kościół, który obecnie ma godność Sanktuarium Świętej Rodziny. Znajdują się w nim relikwie pozostałe po Ojcu Świętym, w tym szata liturgiczna, którą nosił podczas mszy w Lublinie.

Przed kościołem stoi również pomnik papieża, niejeden zresztą na terenie miasta. Święty Jan Paweł II jest więc postacią nierozerwalnie związaną ze stolicą Lubelszczyzny.