Na co patrzy człowiek ze ściany? Czy to Banksy pojawił się w Lublinie?

Patrząc na widoczny na zdjęciu mural można z dużym prawdopodobieństwem założyć, że autor tego street-artu zna twórczość Banksy’ego.

Girl with Balloon i inne

Nic dziwnego. Banksy to jeden z najbardziej rozpoznawalnych artystów współczesnych. Działa od końca lat 90., najpierw w Bristolu, później na całym świecie, konsekwentnie ukrywając swoją tożsamość. Jego twórczość lokuje się na pograniczu street artu i sztuki zaangażowanej społecznie.

Najczęściej wykorzystuje technikę szablonu, która pozwala szybko nanosić prace w przestrzeni miejskiej – często nielegalnie i pod osłoną nocy.

Do najbardziej znanych prac Banksy’ego należy „Girl with Balloon” – prosty, czarno-biały wizerunek dziewczynki sięgającej po czerwony balon w kształcie serca. Motyw ten stał się ikoną współczesnej kultury wizualnej.

Nic się tu nie zgadza

To nie jedyne skojarzenie. Grafika nawiązuje do słynnego zdjęcia propagandowego władzy komunistycznej zainstalowanej w 1944 r. w Polsce. Miejsce i czas wykonania fotografii pozostają niepewne. Choć przez lata była ona opisywana jako ujęcie z lipca 1944 roku z Lublina, coraz częściej wskazuje się, że mogła powstać dopiero wiosną 1945 roku i to nie na Lubelszczyźnie, lecz w Małopolsce, prawdopodobnie w okolicach Bochni lub Wieliczki.

Również tożsamość mężczyzny widocznego na zdjęciu nie została jednoznacznie ustalona – pojawiają się jedynie hipotezy, że mógł to być np. rolnik przemieszczający się na tzw. Ziemie Odzyskane, jednak brak na to dowodów.

W historiografii fotografia funkcjonuje jako klasyczny przykład przekazu propagandowego, przedstawiającego „zwykłego człowieka” zapoznającego się z programem nowej władzy.

Na co patrzy człowiek ze ściany?

Patrzy na afisz z Manifestem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Manifest został ogłoszony 22 lipca 1944 roku jako dokument programowy nowej władzy politycznej tworzonej na zapleczu wkraczającej Armii Czerwonej.

Formalnie podano, że powstał i został ogłoszony w Chełmie, jednak faktycznie jego treść przygotowano w Moskwie, a realnym miejscem działania PKWN był już wówczas Lublin – pierwsze duże miasto zajęte przez Sowietów.

Za manifestem stał Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, powołany z inicjatywy władz Związku Sowieckiego i skupiający działaczy komunistycznych oraz lewicowych, m.in. Edwarda Osóbkę-Morawskiego i Bolesława Bieruta.

Dokument był w istocie polityczną deklaracją nowego ośrodka władzy, konkurencyjnego wobec rządu RP na uchodźstwie w Londynie i struktur Polskiego Państwa Podziemnego.