Z Chełma do Lublina
Narodowe Święto Odrodzenia Polski 22 lipca upamiętniało powstanie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego w Chełmie. Był to marionetkowy rząd polski powołany przez Stalina w kontrze do legalnego rządu w Londynie. W rzeczywistości powstał on w Moskwie, a do Chełma został przywieziony zaraz po wyzwoleniu miasta od Niemców. Chełm był pierwszym większym miastem na wschód od Bugu, stąd taki wybór. Już w sierpniu ten „rząd” przeniósł się do Lublina, który do czasu wyparcia Niemców z Warszawy stał się na kilka miesięcy stolicą Polski.
Okazja do zobowiązań i zwiększania norm
W czasie twardego stalinizmu, czyli do 1956 roku święto było obchodzone niezwykle hucznie, całkowicie zastępując przedwojenne Święto Niepodległości 11 listopada. Rocznica powołania PKWN stała się swoistym świętem założycielskim PRL.
Głównym punktem obchodów były wielkie parady, podczas których równie wiele było flag sowieckich, co polskich. Odbywały się również festyny, pokazy artystyczne, a do sklepów trafiały produkty na ogół ciężko dostępne. Zgodnie z praktyką komunizmu, różne zakłady pracy deklarowały „zobowiązania lipcowe”. Na przykład w roku 1951 „Sztandar Ludu” informował, że Lubelskie Zakłady Mięsne nie wygaszą pieców do opalania bekonu na okres trzech miesięcy, co da oszczędności rzędu 3200 zł.
Również dział produkcji szynek „dobrowolnie” zobowiązał się podnieść jakość produkcji zmniejszając przepakowanie puszek do minimum. Oczywiście w świątecznym miesiącu lipcu udało się zwiększyć plan o 5 procent.
Zmiana po odwilży
Po odwilży 1956 roku i odejściu od stalinizmu charakter święta 22 lipca zaczął się stopniowo zmieniać. Już za czasów Gomułki wielkie parady odbywały się rzadziej i miały mniejszą skalę. Od początku lat 70-tych i rządów Edwarda Gierka obchody stały się mniej formalne. Dawna pompatyczność i podkreślanie braterstwa polsko-sowieckiego zelżały.
Niezmiennie był to jednak najlepszy dzień na ogłaszanie ważnych decyzji czy uroczyste otwarcia różnych obiektów. W przypadku Lublina, dnia 22 lipca 1964 otwarty został szpital przy ul. Jaczewskiego, istniejący zresztą do dziś. Tego dnia często ogłaszano też amnestię czy też organizowano spotkania dla młodzieży, w tym obozy harcerskie.
Śmierć ustroju i jego święta
Upadek komunizmu w 1989 roku i powstanie III RP oznaczało naturalną śmierć Narodowego Święta Odrodzenia Polski. Po raz ostatni obchodzone było w 1989 roku, jednak w bardzo skromnej formie. W kwietniu 1990 roku parlament już nie PRL ale III RP podjął decyzję o oficjalnej likwidacji tego święta, zastępując je przywróconym z czasów międzywojennych Narodowym Świętem Niepodległości obchodzonym 11 listopada.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.