Październik i dwie bolesne daty w historii Lublina. Tragedia Majdanka nie daje o sobie zapomnieć

Początek piekła

Obóz koncentracyjny na Majdanku znany jest każdemu mieszkańcowi Lublina, jako miejsce cierpienia Polaków, Żydów i innych narodów okupowanych przez nazistowskie Niemcy. Jednak czym był Majdanek na początku i kiedy ten początek nastąpił? O tym wiemy z reguły znacznie mniej. Otóż geneza obozu sięga lipca 1941 roku, kiedy to decyzję o jego utworzeniu podjął sam szef SS Heinrich Himmler, podczas swojej wizyty w Lublinie. Po okresie przygotowawczym obóz ruszył jesienią, a prace budowlane rozpoczęli w październiku 1941 roku sowieccy jeńcy wojenni. Tak więc to właśnie październik jest miesiącem powstania Majdanka.

Decyzja prawej ręki Hitlera

Na początku nosił on jednak nazwę Kriegsgefangenenlager der Waffen-SS Lublin, czyli Obóz dla Jeńców Wojennych Waffen – SS Lublin. Był więc z założenia przeznaczony dla pojmanych na froncie wschodnim żołnierzy sowieckich. Szybko jednak, znowu decyzją Himmlera dodano mu funkcję obozu koncentracyjnego dla osób uznanych za wrogów Rzeszy, a ta dodatkowa funkcja  szybko zdominowała działanie obozu. Jednak aż do 1943 roku funkcjonowała stara, myląca nazwa. Dopiero w lutym 1943 roku obóz przemianowano na Konzentrationslager Lublin.

Dramat kobiet

Drugą październikową datą, szczególnie tragiczną w dziejach obozu na Majdanku był dzień 1 października 1942 roku. Dokładnie tego dnia przywieziono bowiem do obozu pierwsze więźniarki – kobiety. Wcześniej przebywali tutaj tylko mężczyźni, ale od 1 października obóz stał się miejscem kaźni osób obu płci. Na Majdanku więzionej były zresztą również dzieci – polskie z wysiedlanej Zamojszczyzny oraz liczniejsze żydowskie, w czasie Holocaustu.

Bilans fabryki śmierci

Ostatecznie do dnia ewakuacji obozu lipcu 1944 roku przeszło przez niego około 150 tysięcy osób, spośród których najwięcej było Żydów, z całej Europy oraz Polaków, a także sowieckich jeńców wojennych. Ofiar śmiertelnych było około 78 tysięcy, a z tego Żydzi stanowili około 59 tysięcy. Od razu po wygnaniu Niemców obóz przejęli dla siebie Sowieci, którzy utworzyli w jego części obóz filtracyjny dla żołnierzy polskiego podziemia, niezgadzających się z narzuconą Polsce władzą komunistyczną.