Kilkaset wydarzeń i odwiedzających. Urban Lab Lublin ma już rok [ZDJĘCIA]

W ciągu tego okresu Urban Lab Lublin stał się miejscem realnej współpracy międzysektorowej i aktywnego, międzypokoleniowego zaangażowania i mieszkańców. – Urban Lab Lublin to przestrzeń, w której łączymy potencjał mieszkańców, środowiska naukowego oraz samorządu. Tworzymy tu innowacyjne rozwiązania odpowiadające na realne potrzeby społeczności, wzmacniając ich kompetencje i umiejętności. To inwestycja w przyszłość Lublina, oparta na dialogu i współpracy. Dziękuję wszystkim mieszkankom i mieszkańcom za udział w wydarzeniach – to dzięki Wam ta przestrzeń tak prężnie się rozwija – mówi Krzysztof Żuk, prezydent Lublina.

Urban Lab Lublin mieści się na parterze budynku przy ul. Spokojnej 2 i jest dostępny dla wszystkich mieszkańców, organizacji pozarządowych, kół naukowych oraz grup nieformalnych. Przestrzeń została zaprojektowana w duchu zrównoważonego rozwoju, z ograniczoną emisyjnością i minimalizacją produkcji odpadów. W ciągu ubiegłego roku w Urban Lab Lublin zrealizowano ponad 350 wydarzeń – warsztatów, debat, spotkań oraz szkoleń, skupionych wokół trzech kluczowych ścieżek tematycznych: edukacji europejskiej, samorządowej oraz bezpieczeństwa. 

Sukces pierwszego roku działalności miejskiego laboratorium jest efektem synergii międzysektorowej – współpracy z 10 instytucjami kultury, w tym z Centrum Kultury, Teatrem Starym oraz Ośrodkiem Rozdroża, partnerstw z służbami mundurowymi i ratowniczymi, a także dialogu z lubelskimi NGO i społecznością akademicką. O znaczeniu Urban Lab Lublin świadczą także nawiązane partnerstwa – z Instytutem Agrofizyki PAN w zakresie edukacji żywieniowej i ekologicznej młodzieży, czy z Dyrekcją Regionalną Lasów Państwowych w ramach Edukacyjnego Tygodnia Leśnego. 

Pierwszy rok funkcjonowania Urban Lab Lublin poświęcony był budowaniu Miejskiego Programu Edukacji Obywatelskiej „Akademia Miasto”, który obejmował działania edukacyjne dotyczące Europy, samorządu oraz bezpieczeństwa. Jednym z nich były warsztaty przeprowadzone przez Stowarzyszenie Demagog, podczas których mieszkanki i mieszkańcy uczyli się rozpoznawania dezinformacji w Internecie. 

Wśród wybranych działań z zakresu nauki o funkcjonowaniu samorządu znajduje się przygotowanie gry planistycznej „Szachy Krajobrazowe”, która służy do pracy nad tematami planowania przestrzennego i rewitalizacji. Opracowano także koncepcję elektronicznego podręcznika dla młodych osób, który umożliwi im angażowanie się
w procesy miejskie. 

Chcąc wspierać lubelskie uczennice i uczniów w aktywnym i bezpiecznym spędzaniu wakacji, w Urban Lab Lublin zrealizowano Letnią Szkołę Bezpieczeństwa – cykl 11 praktycznych warsztatów z zakresu samoobrony, pierwszej pomocy przedmedycznej oraz zasad ewakuacji w sytuacjach zagrożenia. Spotkania prowadzili pracownicy Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie, 2. Brygady Wojsk Obrony Terytorialnej w Lublinie, Komendy Miejskiej Policji i Straży Miejskiej. 

Ważnym aspektem działalności Urban Lab Lublin jest nie tylko oferowanie określonych aktywności, ale również wsłuchiwanie się w głosy mieszkańców i odpowiadanie na ich potrzeby, czego efektem jest powołanie Inkubatora Młodzieżowych Organizacji Pozarządowych. Jego koncepcja powstała na podstawie kilkumiesięcznych badań jakościowych i ilościowych wśród młodych osób aktywnych społecznie, członków młodzieżowych NGO oraz pracowników współpracujących z grupami nieformalnymi. 

Inkubator rozpocznie działalność w tym roku, oferując młodym mieszkańcom wsparcie w zakładaniu i prowadzeniu własnych organizacji – w tym szkolenia z zakresu ochrony danych i bezpieczeństwa małoletnich, cykliczne spotkania sieciujące, mentoring, dyżury eksperckie i symulacje praktyczne. Jednym z kluczowych projektów 2025 r. jest także „Włącznik!” – inicjatywa wspierająca udział młodzieży w działalności miejskich instytucji kultury. 

Do programu zakwalifikowało się 10 podmiotów, m.in.: Zespół Pieśni i Tańca im. Wandy Kaniorowej, 4 filie Miejskiej Biblioteki Publicznej im. H. Łopacińskiego, Ośrodek Międzykulturowych Inicjatyw Twórczych ROZDROŻA, Dzielnicowy Dom Kultury Bronowice, Pracownie Kultury Tatary, Teatr Stary oraz Centrum Kultury. W ramach programu opracowano narzędzia służące realnemu włączeniu młodzieży w życie instytucji kultury m.in. plany powołania młodzieżowych rad doradczych, warsztatów strategicznych oraz pierwszych inicjatyw młodzieżowych. 

Co dalej?

Drugi rok funkcjonowania Urban Lab Lublin będzie koncentrował się na działaniach akademickich, wspieraniu młodych naukowców, dialogu z mieszkańcami i partycypacji społecznej. W planach są nowe projekty oraz kontynuacja dotychczas prowadzonych inicjatyw takich jak „Włącznik!”, które międzypokoleniowo integrują mieszkańców Lublina. Jednym z celów na 2026 r. będzie również powołanie zespołu ekspertów ds. edukacji europejskiej, który przygotuje innowacyjne formy nauczania dla lubelskich szkół z zakresu wartości europejskich. 

Koncepcja Urban Lab wpisuje się w priorytety polityki młodzieżowej Lublina określone w dokumencie „Miasto Młodych. Polityka młodzieżowa Lublina” i wspiera cele Europejskiej Stolicy Kultury 2029. Projekt „Urban Lab Lublin – Miasto dla Młodych” realizowany w latach 2025–2028 finansowany jest głównie z programu „Pomoc Techniczna dla Funduszy Europejskich na lata 2021–2027”. Całkowity budżet wynosi 4,5 mln zł, z czego 3,2 mln zł pochodzi z funduszy UE, 479,4 tys. zł z budżetu miasta, a 811,6 tys. zł ze środków państwowych.