Do końca dekady może jednak przejąć znacznie większą część zakupowego procesu: od znalezienia produktu, przez wybór konkretnej oferty, aż po dokonanie płatności. Mastercard szacuje, że do 2030 roku ponad 300 mln osób na świecie może regularnie korzystać z agentów AI podczas zakupów i płatności.
Raport „A Short History of the Future of Shopping and Payments” opisuje rozwój tzw. agentic commerce, czyli modelu, w którym sztuczna inteligencja nie tylko doradza konsumentowi, ale wykonuje zadania w jego imieniu. Według prognoz autorów raportu w pierwszej kolejności agenci mogą przejmować rutynowe zakupy, takie jak artykuły spożywcze, leki czy cykliczne subskrypcje. Człowiek ma natomiast częściej korzystać ze sklepów w celu odkrywania produktów, szukania inspiracji i podejmowania decyzji wymagających większego zaangażowania.
Polscy nastolatkowie już korzystają z AI
Badanie przeprowadzone dla Mastercard przez Opinium w czerwcu i lipcu 2026 roku objęło 26 tys. rodziców i nastolatków w wieku 13–18 lat z 13 rynków, w tym z Polski. Dane pokazują wyraźną różnicę między pokoleniami.
W ciągu ostatnich 12 miesięcy AI wykorzystało do wyszukiwania informacji o produktach 85 proc. polskich nastolatków oraz 72 proc. rodziców. Co najmniej raz w miesiącu robiło to odpowiednio 64 proc. i 47 proc. badanych. Jeszcze wyraźniej różnica pojawia się przy poszukiwaniu promocji. Co najmniej raz w tygodniu AI do znalezienia najlepszej ceny lub rabatu wykorzystuje 17 proc. nastolatków, wobec 8 proc. rodziców.
Młodzi konsumenci przewidują dalszy wzrost znaczenia tej technologii. 60 proc. polskich nastolatków uważa, że AI zmieni sposób robienia zakupów przez ich pokolenie. Jednocześnie 35 proc. spodziewa się, że w ciągu kilku lat sztuczna inteligencja stanie się jednym z głównych sposobów robienia zakupów.
Największa bariera? Zaufanie
Gotowość do przekazania AI samodzielności pozostaje jednak ograniczona. 30 proc. polskich nastolatków deklaruje możliwość korzystania z asystenta, który rekomenduje produkty, wybiera spośród ofert i finalizuje zakup zgodnie z wcześniej określonymi zasadami. Wśród rodziców taki scenariusz akceptuje 18 proc.
Granica pojawia się przy płatności bez dodatkowego potwierdzenia. Tylko 6 proc. rodziców zgodziłoby się, aby AI samodzielnie dokonała zakupu. 61 proc. odrzuca taki wariant, a 33 proc. uzależnia zgodę od wartości transakcji. Najczęściej wskazywane obawy dotyczą utraty kontroli nad zakupami (43 proc.) oraz oszustwa lub włamania (41 proc.).
Raport Mastercard wskazuje dlatego na potrzebę jasnego określenia tożsamości agenta, zakresu jego uprawnień, zgody użytkownika i odpowiedzialności za wykonane działania. Theodora Lau, jedna z ekspertek współtworzących raport, przewiduje, że do 2030 roku co najmniej trzech regulatorów finansowych z państw G20 może wprowadzić formalne zasady rejestrowania, autoryzowania i monitorowania agentów AI.
Sklep będzie musiał „rozmawiać” z maszyną
Zmiana dotknie również sprzedawców. Agent AI może analizować w krótkim czasie ceny, opinie, parametry produktów, regulaminy i warunki dostawy. Mastercard wskazuje więc na konieczność przygotowania informacji produktowych w formie, którą systemy AI mogą odczytać i zweryfikować. Dotyczy to także deklaracji dotyczących jakości czy zrównoważonego rozwoju.
Równolegle rynek płatności tworzy mechanizmy identyfikacji i autoryzacji agentów. Mastercard, Visa i Ant International ogłosiły we wrześniu 2026 roku współpracę nad wspólnymi standardami identyfikowania i weryfikowania agentów AI dokonujących zakupów w imieniu użytkowników.
Podobny kierunek pokazuje analiza J.P. Morgan. Według banku agentic commerce może do 2030 roku osiągnąć wartość 2–5 bln dolarów i obejmować kolejne etapy zakupów: od wyszukiwania, przez rekomendację i rozpoczęcie transakcji, po samodzielną realizację oraz obsługę bardziej złożonych procesów zakupowych.
Przyszłość zakupów nie zależy więc wyłącznie od tego, czy AI nauczy się skutecznie wybierać produkty. Kluczowe pozostanie pytanie, na jakich zasadach człowiek pozwoli jej działać, jak ograniczy zakres jej decyzji i kto odpowie za transakcję wykonaną przez algorytm. To właśnie te elementy mogą zdecydować o tempie przejścia od AI jako doradcy do AI jako pełnoprawnego uczestnika zakupów.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.