Tysiące ofiar mają swoje symboliczne miejsce. Wieloletnia walka z licznymi przeszkodami wreszcie zakończyła się sukcesem [zdjęcia]

Przez Bug na Lubelszczyznę

Symboliczna mogiła wołyńska w Lublinie upamiętnia wszystkie ofiary Rzezi Wołyńskiej niezależnie od narodowości, tak więc poza Polakami upamiętnia również Żydów, Czechów, Ormian czy sprawiedliwych Ukraińców. Podczas tej wielkiej zbrodni, która miała miejsce w latach 1939 0 1947, a jej kulminacją był rok 1943, zginęło około 120 tysięcy Polaków, a także przedstawiciele innych, wymienionych wyżej narodowości. Ocalali z rzezi najczęściej uciekali na zachód, a przekraczając rzekę Bug osiedlali się licznie na Lubelszczyźnie, czekając blisko Wołynia na dzień, kiedy będą mogli wrócić do domu, co jednak nigdy nie nastąpiło, a oni założyli swoje rodziny w Lublinie, Chełmie, Hrubieszowie i innych miejscach naszego regionu. Stąd tak wielu Wołyniaków wzięło się na Lubelszczyźnie, i stąd tak duża potrzeba upamiętnienia rzezi w Lublinie.

Lata walki zakończone sukcesem

Upamiętnienie, w formie symbolicznego grobu wszystkich ofiar, stanęło ona na cmentarzu przy ulicy Białej w Lublinie, na kwaterze wojskowej, w pobliżu już istniejącego upamiętnienia zbrodni katyńskiej. Uroczyste odsłonięcie odbyło się w sobotę 19 września 2026 roku. Rozpoczęło się od mszy w kościele garnizonowym, po czym uczestnicy przeszli kolumną na cmentarz. Tam, przy pełnym ceremoniale wojskowym odsłonięto monument. Gościem specjalnym był zastępca prezesa IPN Karol Polejowski, który powiedział:

- Po roku 1945 w Polsce komunistycznej, pamięć o Zbrodni Wołyńskiej została w oficjalnej narracji amputowana z historii, tak jak została amputowana połowa Polski, która po 1945 roku znalazła się w granicach Związku Sowieckiego, w tym Wołyń.

Dodał także, że przywracania pamięci o tej zbrodni nie było również proste wolnej III RP. Jeszcze dosadniej problem ten zaznaczył inicjator budowy upamiętnienia Zdzisław Koguciuk, mówiąc:

- Katolicki Uniwersytet Lubelski nadał prezydentowi Ukrainy Wiktorowi Juszczence tytuł honoris causa w 2009 roku. Był to dla nas szok, gdyż ten prezydent wspierał mocno kult OUN - UPA. Wówczas podjęliśmy inicjatywę powstawania symbolicznej mogiły wołyńskiej w Lublinie. Walka o to trwała aż 17 lat, bo przez długi czas nikt nie chciał dotykać tego tematu.

Na koniec swojej wypowiedzi przekazał specjalne podziękowania prezesowi Polejowskiemu, zastępcy wojewody lubelskiego Andrzejowi Majowi oraz rzeźbiarzowi Pawłowi Pietrusińskiemu, którzy to najbardziej przyczynili się do ostatecznego powstania mogiły.

Wiecznie płonący znicz

Odsłonięcie monumentu uwiecznił Apel Pamięci oraz salwa honorowa oraz złożenie pod pomnikiem ziemi z Ostrówek i Woli Ostrowieckiej, czego dokonał dr Leon Popek. Złożono również wieńce i zapalono znicze. Właśnie znicz jest szczególnym elementem tego upamiętnienia. Składa się ono bowiem z figury anioła trzymającego w dłoniach miejsce na znicz. Pan Koguciuk prosi każdego przechodzącego przez cmentarz o zapalenie tego znicza, tak aby pamięć trwała bez przerwy. Dołącza się do tego również pani Helena Drozd, ocalała z Rzezi Wołyńskiej, która była obecna na odsłonięciu. Kiedy już zabraknie żywych świadków tych wydarzeń, kolejne pokolenia będą musiały wziąć przekazanie pamięci na siebie.