Tragiczna historia z czasów wojny upamiętniona. Przed lubelskim gmachem pojawiła się pamiątkowa tablica [zdjęcia]

Przedwojenna szkoła w nowej roli

Charakterystyczny gmach przy ulicy Spokojnej 1, obecnie należący do Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, ma wieloletnią i ważną dla całego miasta historię. Przed II wojną światową był siedzibą Szkoły Lubelskiej, prywatnej szkoły należącej do najlepszych w Lublinie. uczniowie kształcili się w systemie sześcioklasowym: po czterech latach gimnazjum zdawali tzw. małą maturę, a następnie, po dwóch latach liceum, przystępowali do egzaminu dojrzałości. Co istotne, Szkoła Lubelska nie była łatwym miejscem do nauki, miała bowiem surowy regulamin i stawiała uczniom wysokie wymagania. Podobnie jak w innych szkołach uczniowie musieli nosić mundurki.

Kiedy wybuchła II wojna światowa, a Lublin 18 września 1939 roku znalazł się pod okupacją niemiecką, nowe okupacyjne władze przejęły na swoje potrzeby wiele reprezentacyjnych budynków w mieście. Należał do nich również gmach Szkoły Lubelskiej, gdzie powstało kasyno nazwane na cześć nieżyjącego kierowcy Hitlera „Julius Schreck Kaserne”.

Dożynki po niemiecku

W roku 1942 oprócz kasyna budynek przy spokojnej zyskał kolejną funkcję. Stał się siedzibą Sztabu akcji ‘Reinhardt’ kierowanej przez Szefa SS i Policji w Dystrykcie Lublin Odilo Globocnika. W ramach tej operacji w roku 1942 wymordowano ponad 1,8 miliona Żydów z terenów utworzonego na okupowanych ziemiach polskich Generalnego Gubernatorstwa.

Dopełnieniem akcji „Reinhardt” była akcja „Erntefest”, czyli po polsku „Dożynki”. Niemcy przeprowadzili ją w dokładnie 3 listopada 1943 na obszarze dystryktu Lublin Generalnego Gubernatorstwa, a głównym miejscem jej wykonania był obóz na Majdanku. Prowadził ja następca Odilo Globocnika w lubelskim SS Jakob Sporrenberg. W ciągu jednego dnia wymordowano około 43 tysięcy jeszcze lubelskich Żydów.

Historia upamiętniona

Miejscem symbolicznym dla tych dwóch zbrodniczych akcji, które objęły swoim zasięgiem Lubelszczyznę oraz inne części okupowanej Polski, jest właśnie gmach dawnej Szkoły Lubelskiej przy ul. Spokojnej 1 w Lublinie, gdzie nadal prowadzona jest nauka, tym razem w ramach Collegium Iuridicum KUL. W dniu 3 listopada 2026 właśnie przed wejściem do tego gmachu odsłonięto uroczyście tablicę informującą, o tragicznej wojennej karcie budynku.

W wydarzeniu udział wzięli min: dyrektor lubelskiego IPN Robert Derewenda, arcybiskup metropolita lubelski Stanisław Budzik, rektor KUL ksiądz Mirosław Kalinowski oraz przedstawiciele władz miejskich, samorządowych i społeczności żydowskiej. Odsłonięciu tablicy towarzyszyło również odsłonięcie czasowej wystawy, również poświęconej tematowi zbrodniczych akcji z czasów niemieckiej okupacji. Od tej pory każdy wchodzący do tego budynku, będzie mógł poznać historię jego bolesnej funkcji z czasów II wojny światowej.