Lubelscy prawosławni obchodzą Wielkanoc. Skąd się wzięli w mieście nad Bystrzycą?

Inny kalendarz i późniejsze święta

Dla dominujących w Polsce katolików dziwnym wydaje się inny termin obchodzenia Świąt Wielkanocy. Wynika to ze stosowania kalendarza juliańskiego, wywodzącego się wprost ze starożytnego Rzymu i osoby Juliusza Cezara. Kalendarz ten „spóźnia się” co 128 lat o jeden dzień, tak więc z biegiem lat narastają różnie między nim, a katolickim kalendarzem gregoriańskim używanym przez większość świata. Z tego powodu Wielkanoc katolicka i prawosławna rzadko się spotykają w jednym terminie, a ta prawosławna jest później.

Wielki Tydzień podobny, ale nie do końca

W prawosławiu Wielki Tydzień jest okresem bogatym w wydarzenia religijne, tak samo jak u katolików. Oczywiście mają one inny charakter, wynikający z stosowania liturgii bizantyńskiej. Co ciekawe palmy święcone w prawosławiu są skromniejsze i nie urządza się konkursów na najpiękniejszą palmę. Święcenie pokarmów również ma miejsce, ale wyposażenie koszyczków u prawosławnych z reguły jest bogatsze i zawiera większe ilości pokarmów, natomiast katolicy święcą raczej symboliczne ilości. Kulminacyjny moment, czyli zmartwychwstanie Chrystusa celebrowane jest już od północy z soboty na niedzielę. Trwają kilka godzin, odbywa się między innymi procesja, a najważniejsza jest chwila, gdy kapłan wypowiada słowa „Chrystus zmartwychwstał”. Warto zaznaczyć, że w prawosławiu msze święte noszą nazwę liturgii.

Prawosławie w Lublinie od stuleci

W Lublinie głównym miejscem, gdzie gromadzą się wyznawcy prawosławia jest Sobór Przemienienia Pańskiego, czyli cerkiew przy starym PKS. Ta świątynia, jakby wciśnięta w miejsce, gdzie zupełnie nie pasuje jest świadkiem wielowiekowej historii prawosławia w mieście nad Bystrzycą. Początki jej istnienia można znaleźć w dokumentach z XIV i XV wieku, a obecny murowany budynek powstał w pierwszej połowie XVII wieku. Prawosławie wyznawali głównie Rusini, będący jednym z najliczniejszych narodów Rzeczpospolitej. Wielu z nich osiadało w Lublinie, na przykład jako kupcy.

W tych czasach prawosławni prowadzili w mieście szkołę i przytułek dla ubogich. Po latach sporów od 1695 roku cerkiew przejęta została przez unitów, a liczba wiernych prawosławia w Lublinie wyraźnie zmalała. W czasach zaborów władze rosyjskie zwróciły świątynię prawosławnym, a przez ponad sto lat rosyjskiego panowania do miasta napłynęło wielu Rosjan, przez co liczba prawosławnych zwiększyła się, jednak w 1915 roku wraz z uciekającym wojskiem rosyjskim wielu z nich wyjechało. W niepodległej Polsce powstał odrębny od cerkwi rosyjskiej Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny, do którego należą dziś lubelscy wierni.

Symbol wielokulturowości Lubelszczyzny

Obecnie w Lublinie oprócz cerkwi przy ul Ruskiej prawosławni mają świątynię na cmentarzu przy ul. Lipowej. Zgodnie z danymi statystycznymi z roku 2010 na terenie diecezji lubelsko- chełmskiej było około 12 tysięcy wiernych, ale wraz z napływem uchodźców z Ukrainy ich liczba z pewnością wzrosła. Stanowią więc sporą grupę religijną na terenie Lublina i Lubelszczyzny.