Kolejne mogiły wojennych bohaterów i ofiar komunizmu doczekają się renowacji. Lublin pamięta o tragicznej przeszłości

Tragiczna funkcja zamku  

Historia więzienia na Zamku Lubelskim sięga początków XIX wieku, kiedy to w latach 1824-1826 na wzgórzu zamkowym, w miejscu zniszczonego zamku królewskiego, wzniesiono istniejącą do dziś neogotycką budowlę, przeznaczoną na więzienie kryminalne Królestwa Kongresowego. W okresie rozbiorów w więzieniu na zamku oprócz więźniów kryminalnych, przetrzymywano również uczestników walk o niepodległość Polski, na przykład powstańców styczniowych. Podobna sytuacja miała miejsce także w latach II Rzeczpospolitej, kiedy to umieszczano tutaj także skazanych z powodów politycznych.  

W 1939 roku, po wkroczeniu wojsk niemieckich do Lublina, więzienie zostało przejęte przez policję bezpieczeństwa i służbę bezpieczeństwa III Rzeszy. Stało się centralnym więzieniem dystryktu lubelskiego Generalnego Gubernatorstwa. Do cel trafiali więźniowie polityczni – osoby zaangażowane w działalność Polskiego Państwa Podziemnego, ale także skazańcy kryminalni. Szacuje się, że w okresie okupacji niemieckiej przez zamek lubelski przeszło około 40 000 osadzonych.  

Koniec II wojny światowej w Lublinie nie oznaczał końca więzienia na zamku. Już we wrześniu 1944 roku siły komunistyczne utworzyły tutaj więzienie służb bezpieczeństwa. Zamek Lubelski stał się wówczas głównym więzieniem w Polsce. Podobnie jak w okresie funkcjonowania więzienia niemieckiego na zamku jednocześnie umieszczano więźniów politycznych i kryminalnych. Badania sugerują, iż w latach 1944–1954 przez zamek lubelski przeszło około 32–33 tysięcy osób.  

W lutym 1954 roku rozpoczęto likwidację więzienia. W 1956 roku budynek przekazano instytucjom kultury. Historię więzienia komunistycznego ukrywano i cenzurowano do 1989 roku.  

Pamięć pozostanie zachowana  

Miasto Lublin, w ramach trwających prac związanych z ochroną miejsc pamięci, przygotowuje kolejne działania w tym zakresie. Remont przejdą trzy mogiły wojenne znajdujące się na cmentarzu rzymskokatolickim przy ul. Unickiej w Lublinie.  Zaplanowane roboty mają poprawić stan techniczny nagrobków oraz zabezpieczyć je przed dalszym niszczeniem.  

Jak poinformowało Biuro Prasowe w Kancelarii Prezydenta Miasta Lublina wspomniane prace obejmą:

• zbiorową mogiłę Więźniów Zamku Lubelskiego zamordowanych w latach 1944-1954. Prace obejmą demontaż odspojonych płyt granitowych, oczyszczenie i naprawę betonowego podłoża, a następnie ponowne zamocowanie płyt,
• mogiłę porucznika Władysława Bobera, oficera 20. Pułku Ułanów i dowódcy II Szwadronu Kolarskiego Kresowej Brygady Kawalerii, który zginął 19 września 1939 roku podczas obrony Lublina przed wojskami niemieckimi,
• wspólną mogiłę Jana Kurowskiego i Henryka Wąsika. W przypadku obu nagrobków zaplanowano rozbiórkę istniejących pomników i wykonanie nowych, z szarego granitu. Każdy z nich zostanie wyposażony w poziomą, czarną tablicę epitafijną ze srebrnymi inskrypcjami oraz tabliczkę informacyjną ze stali nierdzewnej. Wokół nagrobków powstaną również nowe opaski z kostki betonowej.  

Prace na cmentarzu przy ul. Unickiej powinny zakończyć się do 10 grudnia tego roku.  

Jak mówi Janusz Semeniuk, Zastępca Dyrektora Wydziału Zieleni i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Lublin:

- Jako Miasto dbamy o to, aby miejsca będące świadectwem historii Lublina i Polski zachowały godny wygląd i służyły kolejnym pokoleniom. Ma to szczególne znaczenie w listopadzie, miesiącu, w którym wspominamy tych, którzy odeszli, a także obchodzimy odzyskanie przez Polskę niepodległości.  

Zaplanowane remonty są kontynuację miejskich działań na rzecz ochrony lubelskich miejsc pamięci. W tym roku wykonano m.in. konserwację pomnika w miejscu egzekucji Więźniów Zamku Lubelskiego na Kalinowszczyźnie oraz krzyża upamiętniającego zamordowanych mieszkańców Czechowa w Auschwitz, znajdującym się przy ul. Solarza.