Ciężko chorzy na raka w wielogodzinnych kolejkach. Czyli największa zmora pacjentów COZL. Co na to szpital?

"Fachowa opieka" vs. kolejki

Onkofundacja Alivia od ponad 12 lat prowadzi portal Alivia Onkomapa, w którym pacjenci i ich bliscy mogą oceniać placówki onkologiczne oraz dzielić się swoimi doświadczeniami z leczenia. To ważne źródło wiedzy o tym, jak opieka onkologiczna wygląda z perspektywy osób, które rzeczywiście z niej korzystają. Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. Św. Jana z Dukli przy ul. Jaczewskiego w Lublinie jest placówką, która przeważnie otrzymuje dobre oceny od pacjentów. Obecnie jej średnia ocena na portalu Onkomapa.pl wynosi 4,1 na 5 (na podstawie 417 ocen), a 89% pacjentów deklaruje, że poleciłoby ją osobie chorującej na nowotwór. 

- Wspaniała organizacja, najwyższy profesjonalizm personelu, świetna opieka i wysoki standard pod względem wyposażenia. Szpital na najwyższym poziomie! - komentuje jeden z pacjentów na profilu placówki w portalu Alivia Onkomapa.

- Fachowa opieka, ludzkie podejście do pacjenta. Personel troszczy się o chorego i stara się zapewnić mu komfort leczenia. W poradniach tłumy, ale każdy, kto przyjeżdżał, zostawał przyjęty - ocenia inny pacjent.

W poszczególnych kategoriach najlepiej oceniane są opieka personelu medycznego i sposób leczenia – w obu kategoriach oceny wynoszą 4,2/5. Przestrzeganie praw pacjenta oceniono na 4,1, komfort na 4,0, natomiast najniższą ocenę – 3,9 – otrzymała organizacja leczenia. Ze wszystkimi ocenami i opiniami o szpitalu można zapoznać się na profilu placówki w portalu Alivia Onkomapa, gdzie pacjenci wystawiają oceny regularnie od 2014 roku.

Jednak w komentarzach pacjentów dość często powtarzają się przede wszystkim uwagi dotyczące kolejek i czasu oczekiwania.

- Największym problemem jest organizacja kolejek do lekarzy - kilkugodzinne oczekiwanie osób często bardzo chorych w kolejce do lekarza – pisze jeden z pacjentów na profilu placówki.

Problem kolejek i zbyt długiego oczekiwania nie dotyczy tylko i wyłącznie Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej. Fundacja podkreśla, że jest to jeden z najpoważniejszych problemów, z jakimi mierzą się pacjenci onkologiczni w całej Polsce, co potwierdza najnowszy raport Fundacji “Badanie potrzeb i doświadczeń pacjentów onkologicznych. Edycja 2026”. 

- Najnowsze dane z portalu Alivia Onkoskaner, który mierzy czas oczekiwania na badania w Polsce, są niestety mocno zatrważające - wskazuje Marta Sikorska, p.o. menadżerki ds. komunikacji Fundacji.

Średni czas oczekiwania na rezonans magnetyczny w trybie normalnym wynosi 132 dni, w trybie pilnym – 100. Na tomografię komputerową pacjenci muszą czekać 77 dni w trybie normalnym i 58 dni w trybie pilnym. Znacznie gorzej sytuacja wygląda w przypadku badań endoskopowych. Czas oczekiwania na kolonoskopię bez znieczulenia w trybie normalnym to 341 dni, w trybie pilnym – 265 dni. Na kolonoskopię ze znieczuleniem trzeba czekać średnio 538 dni, a w trybie pilnym 454 dni. Czas oczekiwania na gastroskopię bez znieczulenia to 205 dni w trybie normalnym, a 160 dni w trybie pilnym. Na gastroskopię ze znieczuleniem trzeba poczekać natomiast 521 dni w trybie normalnym i 436 dni w trybie pilnym.

Szpital wyjaśnia

O organizację i sprawy związane z kolejkami zapytaliśmy COZL.

W odpowiedzi podpisanej przez Piotr Mateja - dyrektora placówki przekazano, że szpital prowadzi listy oczekujących do wszystkich komórek medycznych realizujących świadczenia w ramach kontraktu z Lubelskim OW NFZ. Czas oczekiwania na udzielenie świadczenia ma charakter indywidualny i jest ściśle uwarunkowany specyfiką danej komórki organizacyjnej, dostępnością lekarzy specjalistów, wskazanym na skierowaniu trybem przyjęcia (pilnym bądź stabilnym) oraz aktualnym stanem klinicznym pacjenta.

Natomiast według stanu na dzień 31 lipca, najwyższe średnie wskaźniki czasu oczekiwania na pierwszą poradę dla pacjenta oczekującego wykazano w następujących poradniach specjalistycznych: chirurgii urazowo-ortopedycznej, okulistycznej dla dzieci, gastroenterologicznej, immunologicznej, foniatrycznej, endokrynologicznej, audiologicznej oraz genetycznej.

Zapytaliśmy również, czy COZL ma plan/pomysł na rozładowanie kolejek, jeśli tak to jaki?

- Kluczowym elementem tych działań jest ogólnopolski system Centralnej e-Rejestracji (CeR), wprowadzany na mocy przepisów Ministerstwa Zdrowia. COZL wdrożył już CeR w Poradni Kardiologicznej, Poradni Endokrynologicznej, Poradni Immunologicznej oraz w Ośrodku Profilaktyki i Promocji Zdrowia (badania mmg oraz testy HPV), a kolejne poradnie będą włączane sukcesywnie, zgodnie z ogólnopolskim harmonogramem ministerialnym, do końca 2027 roku - czytamy w odpowiedzi.

System ten porządkuje proces rejestracji poprzez: jasny podział terminów na kategorie pacjenci pierwszorazowi pilni, pierwszorazowi stabilni, pacjenci kontynuujący leczenie oraz osoby uprawnione ustawowo do przyjęcia poza kolejnością; gwarancję terminu w ciągu 40 dni dla pacjenta pierwszorazowego, a w przypadku braku wolnego miejsca wpisanie go, za jego zgodą, na systemową listę oczekujących z prognozowanym czasem oczekiwania. A poza tym poprzez eliminację nieprawidłowości, takich jak wielokrotna rejestracja tego samego pacjenta w różnych placówkach na to samo świadczenie, co wcześniej zniekształcało realny obraz kolejek.

Dodano również, że równolegle COZL na bieżąco analizuje dane statystyczne dotyczące liczby pacjentów pierwszorazowych, aby dopasować liczbę dostępnych terminów do rzeczywistego zapotrzebowania w poszczególnych poradniach.

- Niezależnie od rozwiązań systemowych, COZL sukcesywnie pozyskuje nowy personel medyczny, co zwiększa realną dostępność świadczeń w poradniach specjalistycznych - czytamy w odpowiedzi.

Jednocześnie COZL podkreśla, że skuteczne rozładowanie kolejek do świadczeń specjalistycznych jest wyzwaniem systemowym w skali całego kraju, wymagającym m.in. adekwatnego finansowania i liczby specjalistów. - Wdrażane rozwiązania organizacyjne, informatyczne oraz kadrowe realnie zwiększają jednak przejrzystość, porządek i dostępność świadczeń w ramach zasobów Centrum - podkreślono.

Oprócz tego zapytaliśmy o system karty DiLO (Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego), który ma gwarantować płynność ścieżki pacjenta i szybką ścieżkę onkologiczną. A dokładniej ile osób przypada obecnie na jednego koordynatora pacjenta onkologicznego w COZL i czy ta liczna pozwala na opiekę na najwyższym poziomie?

- Sama liczba pacjentów (średnio miesięcznie) nie przesądza o poziomie opieki. Liczba pacjentów może być różna w poszczególnych miesiącach, a każdy przypadek wymaga indywidualnego podejścia i różnego zaangażowania czasowego - nie każdy pacjent wymaga takiego samego zakresu i intensywności koordynacji. O jakości opieki decydują przede wszystkim czas i zakres pracy koordynatorki z pacjentem oraz złożoność jego ścieżki diagnostyczno-leczniczej. Brak porównywalnych danych ogólnopolskich dotyczących liczby aktywnie prowadzonych pacjentów na jednego koordynatora nie pozwala również rzetelnie ocenić, czy obciążenie COZL jest wyższe lub niższe od średniej krajowej - napisano w odpowiedzi.

Jednocześnie COZL nie prowadzi wewnętrznych statystyk dotyczących liczby pacjentów, u których doszło do progresji choroby z powodu wydłużonego czasu oczekiwania na kolejny etap leczenia. 

Poza tym w COZL pacjenci kontynuujący terapię specjalistyczną są przyjmowani w terminach wynikających bezpośrednio z harmonogramu ich planu leczenia. Z kolei w przypadku pacjentów z podejrzeniem choroby nowotworowej, którzy posiadają kartę DiLO, procedury diagnostyczne i terapeutyczne są realizowane zgodnie z ramami czasowymi określonymi przez przepisy szybkiej ścieżki onkologicznej. 

Zaś jeśli chodzi o sam powód, z czego mogą wynikać kolejki (czy są to np. braki kadrowe bądź limity finansowania narzucone przez NFZ na wybrane procedru) szpital odpowiada następująco: "Centrum zawsze zapewniało dla Pacjentów jak najlepszy dostęp do świadczeń zgodnie z możliwościami organizacyjnymi i kadrowymi, często realizując świadczenia w warunkach przekroczenia kontraktu z Funduszem". Nadwykonania dla świadczeń ambulatoryjnej opieki specjalistycznej w Poradniach wynoszą za okres styczeń - lipiec ponad 4 mln zł, a z uwzględnieniem wykonania badań diagnostycznych TK, RM, endoskopii przewodu pokarmowego, nadwykonania sięgają 5,3 mln zł.

Trochę statystyk

Tymczasem w COZL do Poradni Onkologicznej średni czas oczekiwania w kolejnych latach wynosił: 2019-12 dni; 2020-59; 2021-32;; 2022-76; 2023-87; 2024-112; 2025-36; 2026 (według stanu na 31 lipca)-24. Przy czym dane odnoszą się do pacjentów oczekujących wpisanych na listę w trybie stabilnym.  W szpitalu do Poradni Chirurgii Onkologicznej średni czas oczekiwania w kolejnych latach wynosił: 2019-67 dni; 2020-17; 2021-21;; 2022-21; 2023-23; 202430; 2025-32; 2026 (wg stanu na 31 lipca) - 32. Tu również dane odnoszą się do pacjentów oczekujących wpisanych na listę w trybie stabilnym. Poradnia Onkologiczna i Poradnia Chirurgii Onkologicznej to najbardziej "oblegane: poradnie przez pacjentów.

- W COZL w ciągu roku leczy się kilkadziesiąt tysięcy Pacjentów (unikalne numery pesel), a liczba ta stale wzrasta: 2019 rok 53900, 2020 rok 48154, 2021 rok 52989, 2022 rok 58455, 2023 rok - 64117, 2024 rok - 67509, 2025 rok - 70979. Centrum realizuje obecnie ponad 300 tysięcy wizyt i hospitalizacji Pacjentów w roku (2020 rok 189280, 2021 rok - 206565, 2022 rok - 256579, 2023 rok-283355, 2024 rok - 299579, 2025 rok-313861) - dodano jeszcze na koniec odpowiedzi.