Pozostałości rezydencji

Ruiny pałacu w Bychawie w powiecie lubelskim to pozostałości dawnej późnobarokowej rezydencji. Jej dzieje sięgają XVI-wiecznego zamku obronnego. Warownie wzniósł w latach 1537–1539 Mikołaj Pilecki herbu Leliwa. Budowla stanęła na półwyspie otoczonym stawami. W 1730 roku sędzia ziemski Dominik Stoiński przebudował ją i przekształcił w reprezentacyjny pałac w stylu późnobarokowym. W XIX wieku, wskutek gospodarczych zaniedbań, rezydencja zaczęła popadać w ruinę, a w latach 1934–1935 częściowa rozbiórka murów obwodowych na materiał budowlany dopełniła zniszczenia. Do dziś przetrwały tylko fragmenty ścian, piwnice i fundamenty portyku, sąsiadujące z dawnymi zabudowaniami folwarcznymi. Teren służy mieszkańcom oraz turystom jako otwarta przestrzeń rekreacyjna.

Co w ramach prac?

W niedzielę (4 października 2026 roku) w Bychawie uroczyście oddano do użytku odrestaurowane ruiny pałacu. W efekcie utworzono atrakcję turystyczną położoną przy ul. Mikołaja Pileckiego 9 w Bychawie. W ramach projektu dofinansowanego z Funduszy Europejskich wykonano prace remontowo-zabezpieczające ruin, które od 1967 roku są wpisane do rejestru zabytków Województwa Lubelskiego.

https://lublin24.pl/wiadomosci/lubelskie-historyczna-niespodzianka-budowa-ekspresowki-odslonila-bunkier-z-czasow-wojny/DzlYWlLFjZg6rpFU3920

Zakres prac obejmował m.in. stemplowanie otworów okiennych, usunięcie roślinności z murów czy scalenie luźnych elementów korony murów wraz z jej zabezpieczeniem. Utwardzono teren poprzez wykonanie prac remontowych związanych z istniejącą nawierzchnią chodników, odtworzono miejsca uszkodzone w czasie prac budowlanych oraz zbudowano nowe utwardzenie. Gówny skwer w ruinach pałacu zyskał funkcję rekreacyjną z możliwością usytuowania na nim sceny mobilnej. Pojawiła się także łąka o powierzchni ponad 360 m2 oraz mała architektura w postaci betonowo-drewnianych ławek ze zintegrowanymi koszami na śmieci, betonowy fortepian, stojak na 10 rowerów, lampy parkowe i iluminacja całego obiektu podkreślająca walory zabytkowych ruin. Kierowcy zyskali 10 miejsc postojowych, w tym 1 miejsce dla osób z niepełnosprawnościami. Do tego zaimontowano system monitoringu.

Udostępnienie terenu rekreacyjnego w Bychawie ma pozwolić nie tylko na optymalizację i obniżenie bieżących kosztów utrzymania infrastruktury, ale także na skuteczne ograniczenie aktów wandalizmu. Inwestycja ma wpłynąć pozytywnie na poprawę stanu środowiska naturalnego i stać się silnym impulsem ekonomicznym pobudzającym rozwój oferty turystycznej oraz wspierającym lokalne firmy i rynek pracy.

Mieszkańcy oraz turyści zyskają zupełnie nowe, atrakcyjne możliwości spędzania wolnego czasu w bezpiecznej i zadbanej przestrzeni. Szacuje się, że ponad 141 tys. mieszkańców Lubelskiego Obszaru Metropolitalnego zostanie objętych działaniami realizowanymi w ramach strategii zintegrowanego rozwoju terytorialnego, której elementem był projekt odnowy ruin pałacu w Bychawie. A roczna liczba odwiedzających obiekt wyniesie 300 osób.

Lącznie w ramach RPO WL na lata 2014–2020 i FEL 2021–2027 podpisano z Gminą Bychawa 20 umów o dofinansowanie projektów o wartości 103,5 mln zł, w tym dofinansowanie z UE to 85 mln zł. W ramach RPO WL 2014–2020 Gmina zrealizowała 9 projektów o łącznej całkowitej wartości ponad 21,3 mln zł, z czego dofinansowanie UE to 16,5 mln zł. Były to projekty z zakresu ekologii, odnawialnych źródeł energii i efektywności energetycznej.

Jednym z największych projektów był montaż instalacji OZE dla mieszkańców. Gmina inwestowała yeż w poprawę efektywności energetycznej budynków publicznych, czego przykładem jest kompleksowa termomodernizacja Szkoły Podstawowej w Zaraszowie. Innym z działań była również modernizacja i rozbudowa niskoemisyjnego oświetlenia drogowego LED w Bychawie i okolicznych miejscowościach. Działania proekologiczne uzupełnił projekt zagospodarowania terenu wokół Zalewu Bychawskiego. Zwiększył dostępność obszarów cennych przyrodniczo i krajobrazowo, rozwijając jednocześnie funkcje rekreacyjne i turystyczne gminy. Z kolei w ramach programu FEL 2021–2027 podpisano 11 umów o łącznej wartości całkowitej ponad 82,2 mln zł, z czego dofinansowanie z UE to niemal 69 mln zł. W ramach tych 11 projektów zmodernizowano i doposażono Przedszkole Samorządowe nr 1 w Bychawie. Natomiast w trakcie realizacji pozostają projekty dotyczące: modernizacji i funkcjonowania Dziennego Domu Pomocy i Centrum Usług Społecznych w Bychawie, wsparcia uczniów w nauce języka angielskiego oraz zapewnieniu dodatkowych zajęć w szkołach podstawowych na terenie gminy w ramach programów „Dobry start w przyszłość” i „Rozwiń skrzydła” czy poprawy atrakcyjności turystyczno-rekreacyjnej w ramach Strategii Terytorialnej Otuliny Roztocza 2025–2030.

– Oddanie do użytku zrewitalizowanego terenu pałacowego w Bychawie to doskonały przykład tego, jak skutecznie możemy zmieniać otoczenie dzięki unijnemu dofinansowaniu. Powstało wyjątkowe miejsce spotkań, które nie tylko wzbogaci ofertę kulturalną miasta, ale będzie również realnie stymulować rozwój turystyki. Jestem przekonany, że nowa infrastruktura, monitoring oraz strefa rekreacyjna zapewnią mieszkańcom komfortowe i bezpieczne warunki do spędzania wolnego czasu. Gorąco wierzę, że to miejsce stanie się sercem wielu lokalnych inicjatyw i wydarzeń plenerowych – mówił wicemarszałek województwa lubelskiego Marek Wojciechowski, który brał uudział w otwarciu ruin.

Ruiny Pałacu W Bychawie (1)