Wielka przebudowa Teatru Osterwy w Lublinie hamuje. Szef instytucji wycofał wnioski o dotacje

Przygotowania do wielkiej inwestycji

W październiku 2025 roku na konferencji prasowej dyrektor Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie zapowiedział przebudowę budynku. Środki na gruntowną modernizację teatru, miały pochodzić z dwóch strategicznych projektów programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego na lata 2021-2027. Pierwszy to „Modernizacja oraz ucyfrowienie Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie” i drugi: „Poprawa efektywności energetycznej budynku Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie”. Szacowano, że planowana inwestycja miała kosztować ponad 66 mln euro. Dofinansowanie ze środków europejskich wyniesie ok. 42 mln, resztę miał wyłożyć samorząd województwa lubelskiego. Teatr Osterwy jest instytucją podlegającą samorządowi województwa.

- Przygotowania do inwestycji rozpoczęły się dla mnie osobiście jeszcze w roku 2020, gdy zaczynałem tutaj pracę. Pierwsze prace były związane oczywiście z przygotowaniem konkursu i potem  podpisaniem umowy z głównym projektantem czyli z laureatem konkursu architektonicznego. Prace projektowe trwają, a właściwie ich ostatnia faza zakończyła się 30 września. Jesteśmy na etapie oceny, weryfikacji dokumentów - mówił na październikowej konferencji prasowej p.o. dyrektora Teatru Osterwy, Krzysztof Adamczuk (szefem Teatru jest od kwietnia 2025 roku, zajął to stanowisko po tym jak odwołano Redbada Klynstrę. Adamczuk wcześniej był zastępcą dyrektora ds. inwestycji Teatru i odpowiadał za przygotowanie dokumentacji do realizacji inwestycji oraz jej prawidłowy przebieg).

Teatr wówczas otrzymał od biura architektonicznego AMC Andrzej Chołdzyński, które wygrał konkurs, dokumentację projektową. Zgodnie z umową, miał 21 dni na jej przyjęcie. Instytucja przygotowywała się również do złożenia dwóch wniosków o dofinansowanie. Chodziło o projekty związane są z modernizacją i ucyfrowieniem teatru, a także z poprawą efektywności energetycznej, czyli z termomodernizacją. Następnym elementem miało być przygotowanie i ogłoszeniu przetargu na roboty budowlane. Miało to nastąpić jeszcze w 2025 roku. 

- Sam przetarg, myślę, że będzie bardzo trudny ze względu na to, że teatr sam w sobie jest trudny. Jest to jeden z trudniejszych obiektów, jeśli chodzi o swoją strukturę, funkcję i jest jednocześnie obiektem zabytkowym. Wejdziemy w procesy konserwatorskie, wejdziemy w rozbudowy, wejdziemy w przebudowy, będziemy mieli część obiektów zupełnie nowych, a więc wszystkie te elementy będą bardzo trudne. Ten czas na przygotowanie, a właściwie doprowadzenie do umowy na roboty budowlane może potrwać. Więc szacuję, że potrwa to od czterech do sześciu miesięcy - tłumaczył Krzysztof Adamczuk.

Dyrektor przewidywał, że podpisanie umowy na roboty budowlane nastąpi latem przyszłego roku. Zaś zakończenie inwestycji, jeśli nie wystąpiłyby nieprzewidziane okoliczności - w roku 2029, a więc w roku gdy Lublin będzie Europejską Stolicą Kultury.

Przebudowa

Głównym celem projektu była gruntowna modernizacja, rozbiórka i przebudowa istniejącego budynku Teatru przy ul. Narutowicza 17 w Lublinie. Zakładał on także rozbudowę obiektu m.in. o nowe sale wraz z niezbędnym zapleczem, na które składają się pomieszczenia techniczne i serwisowe, sale prób, garderoby artystów oraz część administracyjno-biurowa, a także hole i foyer. Nowością była scena eksperymentalna i teatr letni – ogród z amfiteatrem na dachu, którego realizacja została przeniesiona z etapu II do etapu podstawowego prac.

Projekt dotyczył nie tylko istniejącego zabytkowego budynku teatru, ale także zabudowy placów, na których znajdują się teraz teatralne parkingi. Od strony ul Kapucyńskiej, pracownia architektoniczna zaproponowała dokończenie zabudowania terenu teatru, które było planowane jeszcze w XIX wieku przez ówczesnego architekta. Z kolei od strony ulicy Peowiaków pojawi się szklana elewacja znajdująca się kilka metrów nad ziemią.

Miała powstać m.in. ścieżka zwiedzania, prezentująca kulisy teatru jego 140-letniej historii (6 lutego 2026 r. odbyła się uroczysta gala z okazji jubileuszu). W planach  była również obniżenie sceny, dzięki czemu komfort widzów podczas oglądania spektakli będzie znacznie lepszy.

- Będzie także możliwość zorganizowania miejsca kontemplacji dla aktorów, dla osób zwiedzających, a także możliwość obejrzenia panoramy Lublina. Od strony ul. Kapucyńskiej zostanie dobudowana, nowa sala - na około 260 miejsc, oczywiście z nową technologią, z nowym wyposażeniem. Budynek będzie właściwie samoczynnie zabezpieczony energetycznie. Będziemy wykonywać 84 odwierty na głębokość ponad 100 metrów, czyli pompy pionowe, gruntowe, które będą nas zasilać w energię. Ten budynek stanie się pod względem energetycznym dość samowystarczalny - wymieniał Adamczuk. - To wyjątkowe miejsce w nawiązaniu do historii. Wydaje się, że będzie bardzo popularnym miejscem wycieczek i nowym punktem na mapie Lublina, które będzie przyciągało.

Teraz - w lutym 2026 roku pojawiły się doniesienia medialne dotyczące problemów z przebudową. Wynikało z nich, że p.o. dyrektora wycofał wnioski o dotacje na inwestycję. Poprosiliśmy p.o. dyrektora Teatru o odniesienie się do sprawy. 

Pełna treść oświadczenia p.o. dyrektora

W związku z projektem dotyczącym modernizacji budynku Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie, pragnę przedstawić aktualny stan realizacji oraz wyjaśnić okoliczności wycofania wniosków o dofinansowanie ze środków programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027 tj. Modernizacja oraz ucyfrowienie Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie; Poprawa efektywności energetycznej budynku Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie.

Od końca września ubiegłego roku trwa proces odbioru dokumentacji projektowej przekazywanej przez biuro AMC Andrzej M. Chołdzyński. Przez cały ten czas występowaliśmy i występujemy (ostatnie pismo z Teatru do pracowni zostało wysłane w lutym br.) z wezwaniami do uzupełnienia brakujących części dokumentacji projektu wykonawczego, mając na uwadze konieczność zapewnienia jej kompletności i zgodności z umową. Niestety, mimo wielokrotnych monitów, spotkań, pism z inicjatywy Teatru, pracownia AMC Andrzej M. Chołdzyński nie dostarcza wymaganych dokumentów.

Z tego powodu nastąpiło wycofanie wniosków o dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Skala błędów i braków w złożonej dokumentacji projektowej uniemożliwiły spełnienie formalnych wymogów aplikacyjnych i w konsekwencji - w porozumieniu z Urzędem Marszałkowskim Województwa Lubelskiego - wymusiło to konieczność wycofania przez Teatr wniosków o dofinansowanie unijne. Po zakończeniu procesu odbioru oraz uzupełnieniu dokumentacji planujemy ubiegać się o dofinansowanie. Możliwość aplikowania będzie uzależniona od ostatecznych rozwiązań projektowych oraz dostępnych programów wsparcia.

Chciałabym podkreślić, że ostateczne decyzje dotyczące zakresu przedsięwzięcia, uzależnione będą również od posiadanych środków budżetowych i europejskich przeznaczonych na ten cel.