Polski generał czy ukraiński poeta? Spór o nazwę skweru w Lublinie

Kim był Taras Szewczenko?

 Jak możemy przeczytać na stronie internetowej Wikipedii:

- Taras Szewczenko urodził się 25 lutego/9marca 1814 roku w Moryńcach. Był m.in. ukraińskim poetą, malarzem oraz przedstawicielem romantyzmu oraz działaczem politycznym. Był członkiem Bractwa Cyryla i Metodego oraz akademikiem Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. W roku 1847 Szewczenko został skazany politycznie za pisanie w języku ukraińskim i promowanie niepodległości Ukrainy. 

Skwer Tarasa Szewczenki w Lublinie

Skwer został uroczyście otwarty w 2013 roku, ale decyzję o nadaniu mu imienia, Rada Miasta Lublin podjęła już 31 maja 2012 roku. Inicjatywa wyszła od Towarzystwa Ukraińskiego, które w 2010 roku zwróciło się do władz miasta z odpowiednim wnioskiem.

Upamiętnienie Szewczenki stało się później przedmiotem sporów. Część środowisk krytykowała jego twórczość, zwłaszcza sposób przedstawiania konfliktów polsko-ukraińskich w poemacie „Hajdamacy”. Z kolei przedstawiciele społeczności ukraińskiej podkreślali jego znaczenie dla kultury narodowej i potrzebę poszanowania ukraińskiego dziedzictwa w Lublinie.

W 2019 roku pojawił się również pomysł, by nazwę skweru Tarasa Szewczenki zamienić na Sprawiedliwych Ukraińców. 

- Byłem za tym, żeby taką zmianę przeprowadzić. Bo to byli Ukraińcy, którzy bronili Polaków przed wymordowaniem, a za to czekała ich śmierć ze strony banderowców – przyznaje w rozmowie z portalem Lublin24.pl Ryszard Milewski, przewodniczący Zarządu Dzielnicy Śródmieście.

I dodaje:

- Taras Szewczenko nie powinien być honorowany w Polsce. Jego treści były przerażające. To jest afirmowanie mordowania Polaków, katolików i grekokatolików. To nawoływanie do nienawiści. Moim zdaniem, nie powinno być w przestrzeni publicznej w Polsce tego typu autorów. Mnie mrozi, to co pisał Szewczenko.

Skwer Szewczenki zmieni nazwę na generała Tadeusza Rozwadowskiego?

- Był jednym z najwybitniejszych polskich dowódców przełomu XIX i XX wieku – żołnierzem, strategiem i dyplomatą, który potrafił łączyć talent wojskowy z wizją polityczną. Tadeusz Jordan-Rozwadowski, wychowany w tradycji patriotycznej galicyjskiej arystokracji, zasłynął zarówno w armii Habsburgów, jak i w szeregach odrodzonego Wojska Polskiego. Odegrał kluczową rolę w obronie Lwowa, zdobył uznanie aliantów, a w 1920 roku współtworzył zwycięską strategię Bitwy Warszawskiej. Jego losy to historia odwagi, profesjonalizmu i wysokiej ceny, jaką płacił za wierność zasadom - czytamy z kolei na stronie internetowej Muzeum Historii Polski.

Rada Dzielnicy Śródmieście podzielona

23 września Rada Dzielnicy zwróciła się do ratusza o zmianę nazwy skweru Tarasa Szewczenki na generała Tadeusza Rozwadowskiego.

- Nasz wniosek został skierowany do wydziału geodezji, przy którym działa zespół ds. nazewnictwa. I on sporządza na ten temat opinię. Albo będzie pozytywna albo negatywna. Wniosek może też zostać skierowany do dalszych konsultacji – wyjaśnia Ryszard Milewski.

Co dalej? Jeśli opinia będzie negatywna, to skwer nadal będzie nosił im. Tarasa Szewczenki.

A jeśli pozytywna?

- Wtedy musi być sporządzony przez wydział geodezji odpowiedni projekt uchwały, który trafi do przewodniczącego Rady Miasta. Będzie głosowany podczas sesji – precyzuje Ryszard Milewski.

W trakcie posiedzenia Rady Dzielnicy Śródmieście udział wzięło 12 osób. Sześć z nich zagłosowało „za” w tym Ryszard Milewski. Dwie były „przeciw”, cztery wstrzymały się od głosu. Jedną z nich była Magdalena Chojnacka.

- Czy zmiana jest potrzebna? Ja mam wątpliwości. Wstrzymałam się od głosu. To jest tylko skwerek, tam nie ma pomnika. Rozwadowski był istotną częścią historii Polski, ale nie widzę potrzeby zmiany nazwy tego skweru. Chodzi o to, żeby pamiętać, że obywatele Ukrainy nie mieszkają tutaj od 2024 roku tylko od 2004 – mówi z kolei Magdalena Chojnacka, przewodnicząca Rady Dzielnicy Śródmieście.