Kultura ludowa jako narzędzie edukacji. Wystartowały zapisy do Letniej Szkoły Tradycji

Czym jest Letnia Szkoła Tradycji?

Jak podkreślają organizatorzy, Letnia Szkoła Tradycji, organizowana przez Fundację Kultura Enter we współpracy z festiwalem, to uznana marka, która od lat przyciąga pasjonatów i profesjonalistów z całego kraju. Tegoroczna edycja skupia się na pokazaniu, jak dziedzictwo regionalne może stać się nowoczesnym i wartościowym narzędziem w edukacji oraz codziennej pracy z najmłodszymi.

– Co roku tę naszą opowieść o tradycji skupiamy na jednym wybranym temacie przewodnim i tym razem tym tematem będą dzieci i dzieciństwo. Opowiemy o tym temacie na bardzo różne sposoby (...) Warsztaty letniej szkoły to trzydniowe, intensywne zajęcia, które tym razem pokażą nam, w jaki sposób przekazywać tradycję dzieciom. I tę tradycję związaną z grą na instrumentach, z tańcem czy sztukami plastycznymi. Przygotowaliśmy też zajęcia skupione na przykład na sposobach pracy z dziećmi najmłodszymi, tymi całkiem małymi, albo warsztaty uczące jak wykorzystywać na przykład tradycyjne zabawy do wspierania rozwoju psychicznego i społecznego dzieci – mówi Agata Turczyn z Festiwalu Re:tradycja.

Pięć ścieżek rozwoju

Uczestnicy tegorocznej Letniej Szkoły Tradycji mają do wyboru pięć niezależnych, intensywnych grup tematycznych, które poprowadzą cenione specjalistki i badaczki:

INSTRUMENT, melodia, głos, współgranie, taniec – gra do tańca

Warsztaty są przeznaczone dla osób grających i posiadających własny instrument. Program obejmuje zarówno teorię, jak i praktyczną wymianę doświadczeń wokół przekazywania tradycyjnego repertuaru skrzypcowego pochodzącego ze wsi. Uczestnicy poznają specyfikę rytmu mazurkowego i polkowego, przejdą rozgrzewki głosowe oparte na naśladownictwie oraz przećwiczą kreatywny freestyle z dawną melodią (układanie własnych przyśpiewek). Warsztaty pokażą, jak ruch i tradycyjne muzykowanie rozwijają kreatywność oraz poczucie wspólnoty w grupie.

Prowadząca: Paula Kinaszewska – skrzypaczka, śpiewaczka, aktorka teatralna i pedagożka, badaczka folkloru nizinnego.

Tradycja jako narzędzie wspierania ROZWOJU DZIECKA

Zajęcia pokażą, jak śpiew i dawne zabawy muzyczne skutecznie wspierają kompetencje społeczno-emocjonalne dzieci. Uczestnicy poznają podstawy regulacji emocjonalnej opartej na uważności, oddechu i pracy z ciałem, a także mechanizmy działania układu nerwowego i reakcji na stres. Warsztaty mają charakter pogłębiony. Pozwalają najpierw przeżyć dany proces na sobie, by później świadomie wykorzystywać zabawy o potencjale terapeutycznym w pracy indywidualnej i grupowej.

Prowadząca: Marta Urban-Burdalska – śpiewaczka tradycyjna, edukatorka i psycholożka pracująca w podejściu somatycznym, założycielka Laboratorium Zabaw Tradycyjnych.

TAŃCE i zabawy w edukacji. Przykład Śląska

Warsztaty dedykowane osobom, dla których ruch i taniec są istotnym elementem pracy z dziećmi. Zajęcia opierają się na bogatym świecie ludowych tańców, piosenek i zabaw ze Śląska. Uczestnicy otrzymają praktyczne wskazówki, jak dostosowywać tradycyjny ruch do wieku i możliwości grupy oraz jak prowadzić zajęcia w sytuacji, gdy brakuje podkładu muzycznego. Ważnym elementem będzie też wykorzystanie folkloru dziecięcego do budowania koordynacji ruchowej i umiejętności współpracy.

Prowadząca: Iga Fedak – etnolożka, etnomuzykolożka i instruktorka tańca specjalizująca się w tradycjach śląskich, wykładowczyni Akademii Muzycznej w Katowicach.

PLASTYKA, czyli tradycyjne DIY

Trzy dni intensywnej pracy twórczej łączącej dawne rzemiosło, sztukę ludową i obrzędowość z nowoczesnym warsztatem artystycznym. W bloku poświęconym papierowi uczestnicy poznają nowoczesną wycinankę, grafikę na matrycach gelliprint oraz tkanie z papieru. Część malarska obejmie techniki malarstwa dekoracyjnego na szkle i drewnie (w tym kujawskie róże i śląskie szlajfki) oraz wspólne projektowanie makatek. W sekcji surowców naturalnych zaplanowano plecenie z wikliny i słomy (przestrzenne pająki), darcie pierza, pisanie gęsim piórem oraz lepienie obrzędowych byśków z ciasta.

Prowadząca: Anna Kaźmierak – ilustratorka i graficzka, absolwentka łódzkiej ASP, autorka nagradzanych książek dla dzieci o polskim folklorze.

Tradycja dla NAJMŁODSZYCH

Praktyczne zajęcia skupione na edukacji sensorycznej i kulturowej dzieci najmłodszych (od 6 miesiąca życia). Uczestnicy dowiedzą się, jak poprzez ruch, śpiew i zabawę budować relacje dziecka z samym sobą, rówieśnikami oraz dorosłymi. Wszystkie aktywności są dobierane tak, by dorośli mogli z nich korzystać bez konieczności znajomości nut, kupowania drogich instrumentó czy posiadania specjalistycznego wykształcenia muzycznego. Od uczestników wymagana jest otwartość na pracę z własnym ciałem i wygodny strój.

Prowadząca: Marta Domachowska – etnolożka, edukatorka muzealna i badaczka tradycji związana z Muzeum Etnograficznym w Toruniu, współtwórczyni Laboratorium Zabaw Tradycyjnych.

Jak się zapisać? 

Tegoroczny festiwal Re:tradycja odbędzie się w dniach 21–23 sierpnia 2026 roku na terenie lubelskiego Starego Miasta. Same warsztaty Letniej Szkoły Tradycji zostaną zorganizowane w terminach 20–22 sierpnia lub 21–23 sierpnia 2026 roku, w zależności od wybranej grupy tematycznej.

Udział w zajęciach jest całkowicie bezpłatny i przeznaczony dla osób pełnoletnich, jednak warunkiem uczestnictwa jest wpłacenie kaucji zwrotnej w wysokości 200 zł, która zostanie zwrócona po zakończeniu projektu pod warunkiem obecności na wszystkich spotkaniach.

Zgłoszenia przyjmowane są wyłącznie za pomocą formularza online dostępnego na oficjalnej stronie internetowej retradycja.eu. O przyjęciu do poszczególnych grup tematycznych zadecyduje weryfikacja odpowiedzi udzielonych przez kandydatów w kwestionariuszu aplikacyjnym. Rekrutacja potrwa do 22 lipca.