Zapłacisz więcej za cmentarz. Rząd szykuje zmiany, które mogą dotknąć także Ciebie i Twoją rodzinę

Samorządowcy od lat domagają się zmian, które uporządkują zasady pobierania opłat i ułatwią zarządzanie cmentarzami. Rząd przygotowuje reformę obejmującą nie tylko kwestie finansowe, lecz także organizację pochówków, dokumentowanie zgonów i prowadzenie ewidencji grobów. Nie oznacza to jednak, że nowe przepisy automatycznie podniosą opłaty na wszystkich cmentarzach.

Gminy chcą jasnych zasad pobierania opłat

Rząd pracuje nad zmianami, które mają doprecyzować podstawy prawne pobierania opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych oraz znajdujących się na nich obiektów i urządzeń. Jak informuje Portal Samorządowy, projekt zakłada zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce komunalnej, która pozwala radom gmin ustalać ceny i opłaty za usługi publiczne oraz korzystanie z należących do samorządu obiektów.

Sprawa budzi wątpliwości, ponieważ ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych określa zasady dotyczące między innymi ponownego wykorzystania grobu po upływie 20 lat. Nie rozstrzyga jednak jednoznacznie wszystkich kwestii związanych z opłatami za korzystanie z cmentarnej infrastruktury. 4 września 2026 roku poseł Dominik Jaśkowiec skierował do ministra spraw wewnętrznych i administracji interpelację w sprawie doprecyzowania tych regulacji.

Gminy wskazują, że wpływy z opłat nie zawsze wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania nekropolii. Samorządy finansują prace porządkowe, pielęgnację drzew, usuwanie zagrożeń i naprawy infrastruktury. Konkretne stawki zależą jednak od obowiązujących przepisów i decyzji właściwych organów. Na obecnym etapie nie ma podstaw, by przesądzać o wysokości przyszłych opłat.

Reforma obejmie również pochówki i dokumentację zgonów

Wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski zapowiedział 1 października 2026 roku, że rząd zamierza w ciągu kilku tygodni wpisać projekt nowelizacji ustawy o cmentarzach do wykazu prac legislacyjnych. Przedstawiciele samorządów apelują o przyspieszenie prac.

Projekt oznaczony symbolem UD278 zakłada kompleksowe uporządkowanie przepisów dotyczących pochówków, prawa do grobu, funkcjonowania cmentarzy i działalności firm pogrzebowych. Rząd planuje także wprowadzenie elektronicznych kart zgonu oraz cyfrowych rejestrów cmentarzy i grobów. Zmiany mają usprawnić obieg dokumentów i ułatwić dostęp do informacji.

Samorządowcy postulują ponadto zmianę zasad lokalizacji kolumbariów, doprecyzowanie przepisów dotyczących odległości od zabudowy i ujęć wody oraz uregulowanie wycinki drzew na cmentarzach. Chcą również rozwiązań, które ograniczą problemy z ustalaniem osoby odpowiedzialnej za stwierdzenie zgonu poza szpitalem.

Na jakie zmiany musisz poczekać?

Na razie zapowiedzi nie oznaczają wejścia nowych zasad w życie. Rząd musi przeprowadzić dalsze prace legislacyjne, a ostateczny zakres reformy zależy od przyjętych przepisów. 

Najważniejsze będą ostateczne zasady ustalania stawek, zakres uprawnień gmin oraz terminy wdrożenia zmian. Dopiero po przyjęciu nowych regulacji będzie można ocenić, jak wpłyną one na koszty ponoszone przez osoby opiekujące się grobami bliskich.