Wielki przewrót w polskich szkołach! Od 1 września uczniów czeka nowa rzeczywistość

MEN potwierdził to, co pisaliśmy przed kilkoma miesiącami (sprawdź TAG "edukacja"). Pierwszy dzwonek po wakacjach przyniesie znacznie więcej niż zwykły początek nowego roku szkolnego. Od września zacznie obowiązywać nowa podstawa programowa w klasach I i IV szkół podstawowych, a kolejne roczniki będą dołączać do zmian w następnych latach. Resort edukacji stawia na naukę przez działanie, eksperymentowanie i pracę nad konkretnymi zadaniami.

Prace domowe pod lupą. Nowe zasady dla uczniów i nauczycieli

Najwięcej emocji wciąż budzi kwestia prac domowych. Ich nieobowiązkowy charakter pozostanie zasadą, ale resort chce dokładniej określić, jakie zadania nauczyciel może przekazać uczniowi do wykonania po lekcjach.

Pisemne zadania mają przede wszystkim utrwalać i pozwalać wykorzystać wiedzę zdobytą podczas zajęć. Nauczyciel ma też sprawdzać oddane prace i przekazywać uczniowi konkretną informację: co wykonał dobrze, a nad czym powinien jeszcze popracować.

W klasach IV–VIII znikną natomiast domowe prace o charakterze praktyczno-technicznym. To ważna zmiana, ponieważ podobne zadania często wymagały czasu, materiałów i wsparcia dorosłych. Jednocześnie szkoły mogą uwzględnić w swoich statutach systematyczne wykonywanie nieobowiązkowych prac pisemnych przy ustalaniu oceny rocznej. Dla ambitnych uczniów może to stać się dodatkową drogą do lepszego wyniku.

Egzaminy bez wyjątków. Telefony też za drzwi

Zmiany obejmą również egzaminy klasyfikacyjne, poprawkowe oraz sprawdziany wiadomości i umiejętności. Wszystkie mają odbywać się stacjonarnie w szkole, do której uczęszcza uczeń.

Nowe regulacje ograniczą także korzystanie z telefonów i innych urządzeń elektronicznych. Wyjątek dotyczy sprzętu potrzebnego ze względów zdrowotnych. Pojawi się również limit egzaminów – jednego dnia uczeń podejdzie maksymalnie do trzech przedmiotów.

Zachowanie po nowemu. Liczy się więcej niż frekwencja

Zmieni się także sposób oceniania zachowania. Nauczyciele mają brać pod uwagę między innymi wywiązywanie się z obowiązków, szacunek dla innych, odpowiedzialność za własny rozwój, kulturę języka, dbałość o zdrowie i bezpieczeństwo oraz relacje z rówieśnikami.

Znaczenie zyskają również zaangażowanie w życie klasy i szkoły, a także szacunek dla własnego narodu, ojczyzny i kultur innych narodów. Reforma ma więc przesunąć uwagę z pojedynczych przewinień na szerszy obraz postawy ucznia.

Technika znika, nadchodzi przyroda w nowej formule

W klasach IV–VI tradycyjna technika ustąpi miejsca zajęciom praktyczno-technicznym. Zmiany będą następować stopniowo, zaczynając od klas IV już w roku szkolnym 2026/2027.

Równolegle pojawi się nowa, interdyscyplinarna przyroda. Zajęcia połączą zagadnienia z biologii, geografii, chemii i fizyki, a uczniowie mają uczyć się przez obserwacje, badania i doświadczenia. Państwo przeznaczyło także 200 mln zł na wyposażenie pracowni potrzebnych do prowadzenia nowych zajęć.

Od września 2026 roku ruszy też fakultatywny tydzień projektowy w klasach IV–VIII. Rok później szkoły będą realizować go obowiązkowo. Uczniowie mają wtedy pracować zespołowo nad projektami łączącymi wiedzę z różnych dziedzin.

To jednak dopiero początek większej przebudowy. Zmiany w podstawach programowych będą wdrażane etapami, a reforma oświaty rozłoży się na kolejne lata. Jedno jest pewne – po wakacjach szkolna codzienność wyraźnie się zmieni, a uczniowie, rodzice i nauczyciele będą musieli szybko odnaleźć się w nowych zasadach.